Netcongestie en je warmtepomp of laadpaal: wat kan er nog?

Voor een warmtepomp of laadpaal hoef je je aansluiting vaak niet te verzwaren. Een hybride warmtepomp en een laadpaal tot 3,7 kW kunnen op een gewone 1-fase-aansluiting, en een volledig elektrische warmtepomp vaak op 1x35A. Netcongestie raakt je pas als je zwaarder wilt: in delen van Utrecht en Amsterdam kom je dan sinds 1 juli 2026 op een wachtlijst.

Welke aansluiting heb je?

Elk huis heeft een aansluiting op het stroomnet met een bepaalde zwaarte. Die staat in ampère, en in het aantal fasen. Milieu Centraal zet het zo op een rij:^MC

• 1-fase (1x25A of 1x35A): vooral in woningen van voor 2011.
• 3-fase (3x25A): meestal in woningen die vanaf 2011 zijn gebouwd.

Welke jij hebt, zie je op je meter of in je account bij de netbeheerder.^MC Een 3-fase-aansluiting kan meer vermogen tegelijk leveren. Daarom denken veel mensen dat ze voor een warmtepomp, laadpaal of inductieplaat moeten verzwaren. Dat is vaak niet nodig.

Warmtepomp: wat kan er op 1-fase?

Bij een warmtepomp telt welk type je kiest.

• Hybride warmtepomp: kan op 1-fase en bespaart 60 tot 70% aardgas. De cv-ketel springt bij als het buiten erg koud is. Kies bij voorkeur een model dat "all-electric-ready" is, zodat je later kunt overstappen.^MC
• Volledig elektrische warmtepomp: kan vaak op een 1x35A-aansluiting, als je stroomverbruik goed is afgestemd. Vraag altijd advies aan een installateur.^MC

Een hybride warmtepomp vraagt ook minder ruimte op het net dan een volledig elektrische, omdat hij minder stroom gebruikt. Dat zegt het Rijk er zelf bij.^Rijk In een gebied met netcongestie is een hybride dus niet alleen makkelijker aan te sluiten, het helpt ook je straat.

Draait je warmtepomp al, stel dan een tijdklok in voor het voorraadvat met warm water, zodat dat buiten de spits opwarmt.^MC

Laadpaal: langzamer, maar het kan

Een laadpaal kan meestal ook op 1-fase. Het laden duurt wel langer.^MC Milieu Centraal geeft de getallen:^MC

Tien tot twintig uur klinkt lang, maar je auto staat meestal de hele nacht stil. Een uur laden met 3,7 tot 11 kW geeft ongeveer 20 tot 60 kilometer bereik.^MC Wie per dag een normale afstand rijdt, haalt dat op 1-fase ruim terug in één nacht.

Een zwaardere laadpaal helpt bovendien niet altijd. Kan de auto zelf maar 11 kW aan, dan laadt hij ook aan een snellere paal niet sneller.^MC Een laadpaal of wandlader kost met installatie zo'n €1.300 tot €2.200, en minder als hij dicht bij de meterkast komt.^MC

En inductie koken?

Ook daarvoor hoef je vaak niet te verzwaren. Veel kookplaten werken op zowel 1-fase als 3-fase. Controleer het wel bij de kookplaat die je kiest.^MC

Loadbalancing: de hoofdzekering bewaken

Het risico van veel elektrische apparaten op één aansluiting is dat ze tegelijk op vol vermogen draaien. Dan kan je hoofdzekering overbelast raken. Steeds meer warmtepompen en laadpalen hebben daarom loadbalancing: ze nemen minder vermogen als je meterkast vol dreigt te raken.^MC Op rustige momenten laadt de auto weer op volle snelheid.^MC

Dat is ook wat je zelf kunt doen. Laat de warmtepomp, de laadpaal en de inductieplaat niet tegelijk op vol vermogen draaien.^MC Laad de auto bijvoorbeeld 's nachts, tussen 21.00 en 7.00 uur, of overdag tussen 9.00 en 16.00 uur. Dan vermijd je ook de drukte op het net.^MC

Als je toch wilt verzwaren: de wachtlijst

Wil je van 1-fase naar 3-fase, dan vraag je dat aan bij je netbeheerder.^MC Hier kan netcongestie in de weg zitten.

Tot 1 juli 2026 kregen kleinverbruikers, zoals woningen, kleine ondernemers en laadpalen, voorrang bij een nieuwe of zwaardere aansluiting in gebieden met netcongestie. Sindsdien geldt voorrang alleen nog voor oplossingen die het net ontlasten, voor de nationale veiligheid en voor basisbehoeften zoals woningen, scholen en openbaar vervoer.^Rijk Laadpalen staan daar niet meer apart in.

Concreet: in delen van de provincie Utrecht en in Amsterdam geldt sinds 1 juli 2026 een aansluitpauze. Wie daar wil verzwaren, komt direct op een wachtlijst. Die lijst wordt elk half jaar opnieuw bekeken.^MC In de regio Utrecht gaat het om het gebied rond de stad tussen Woerden, De Ronde Venen, Zeist en Houten.^MC

Ook buiten die gebieden kost verzwaren tijd. Kassa meldde op basis van cijfers van Netbeheer Nederland met peildatum 24 maart 2025 dat een uitbreiding thuis gemiddeld 21 weken duurde.^Kassa

Nieuwbouw: een apart verhaal

Koop je een nieuwbouwhuis, dan gaat het niet om verzwaren maar om een nieuwe aansluiting. Ook daar kan het net in de weg zitten: nieuwe wijken kunnen soms nog niet worden aangesloten. In Utrecht gaat een deel van de geplande woningbouw door, voor de rest geldt een aansluitpauze.^MC Woningen vallen wel onder de basisbehoeften die voorrang krijgen.^Rijk En vanaf 1 oktober 2026 kunnen gemeenten al vroeg in het bouwproces capaciteit aanvragen, zodat eerder duidelijk is of er stroom is.^Rijk Vraag de ontwikkelaar daarom op tijd hoe het met de aansluiting staat.

Zo pak je het aan

1. Kijk wat je hebt. Lees de aansluiting af op je meter of in je account bij de netbeheerder.^MC
2. Begin bij het huis. Isoleren, ventileren en zonwering verlagen wat je straks nodig hebt.^MC
3. Kies wat past. Een hybride warmtepomp, eventueel all-electric-ready, en een laadpaal van 3,7 kW kunnen op 1-fase.^MC
4. Vraag loadbalancing. Vraag bij warmtepomp en laadpaal of het apparaat het vermogen terugschroeft als de meterkast vol raakt.^MC
5. Laat het rekenen. Een vakbekwame installateur bepaalt wat op jouw aansluiting kan.^MC
6. Wil je toch verzwaren, vraag het dan op tijd aan en houd rekening met een wachtlijst.

Hoe netcongestie in elkaar zit, lees je in wat is netcongestie. Meer over je aansluiting staat in de gids aansluiting, warmtepomp en laadpaal, en over laden buiten de spits in stroom gebruiken buiten de spits.

Veelgestelde vragen

Kan een warmtepomp op een 1-fase-aansluiting?

Een hybride warmtepomp wel. Een volledig elektrische kan vaak op 1x35A, als je verbruik goed is afgestemd.^MC

Hoe snel laadt een laadpaal op 1-fase?

Maximaal 3,7 kW. Een lege auto is dan in 10 tot 20 uur vol.^MC

Kom ik op een wachtlijst als ik wil verzwaren?

In delen van Utrecht en Amsterdam wel, sinds 1 juli 2026.^MC