Omvormer valt uit bij zon: oorzaak en wat je doet

Valt je omvormer uit op een zonnige dag, dan is de spanning op het net bij jou meestal boven 253 volt gekomen. De omvormer schakelt dan uit veiligheid af en gaat vanzelf weer aan als de spanning daalt. In ongeveer de helft van de gevallen zit de oorzaak in huis, bijvoorbeeld een te dunne kabel naar de meterkast. Zelf de instellingen aanpassen mag niet.

Wat er gebeurt als de omvormer uitvalt

Je zonnepanelen maken gelijkstroom. De omvormer zet die om naar wisselstroom en duwt hem het huis en het net in. Om stroom terug te leveren, moet de omvormer de spanning net iets hoger maken dan die op het net. Op een zonnige middag doen alle omvormers in de straat dat tegelijk. Het net in de wijk kan die stroom dan niet allemaal kwijt, en de spanning loopt op.

Komt de netspanning bij jou boven 253 volt, dan schakelt de omvormer uit veiligheid af.^Liander Dat is opwekcongestie in het klein: te veel stroom op één moment op één plek. Milieu Centraal schat dat het naar schatting 7% van de eigenaren van zonnepanelen raakt, en dat zij daardoor 1 tot 2% van hun zonnestroom per jaar verliezen.^MC

Het is tijdelijk. De omvormer gaat meestal vanzelf weer aan als de spanning terug is op een normaal niveau. Controleer wel of hij echt weer aanstaat.^Liander De netbeheerder zet je omvormer ook niet op afstand uit; volgens Liander kan dat technisch niet. De omvormer doet het zelf.^Liander

Zo herken je het

Spanningsproblemen hebben een vast patroon. Let op deze tekens:

• De omvormer valt uit rond het middaguur op heldere dagen, en vooral in het voorjaar en de zomer.
• In de app van je omvormer zie je een opbrengst die plat wordt of even naar nul zakt, terwijl de zon gewoon schijnt.
• Na een tijdje start hij weer, zonder dat je iets doet.

Brandt er een rood lampje of zie je een foutmelding op de omvormer, dan kan er ook echt iets kapot zijn. Bel dan een erkende installateur, die de installatie controleert en de netspanning meet.^Liander

De helft zit in huis

Voordat je naar het net wijst: Netbeheer Nederland meldt dat in ongeveer de helft van de meldingen de oorzaak binnenshuis ligt.^NBNL Het bekendste voorbeeld is een te dunne kabel tussen de omvormer en de meterkast.^NBNL Elke meter kabel heeft weerstand. Hoe dunner en langer de kabel, hoe meer de spanning bij de omvormer oploopt voordat de stroom de meterkast bereikt. De omvormer meet dan een hogere spanning dan er op het net staat, en schakelt eerder af.

Zeker als de omvormer op zolder hangt en de meterkast beneden in de gang zit, loont het om dat te laten nakijken. Een installateur kan de kabel controleren en de spanning op beide plekken meten.^NBNL

Stap voor stap: zo zoek je het uit

1. Kijk of het bekend is in je buurt. Liander, Enexis en Stedin publiceren overzichten van gemelde spanningsproblemen. Welke netbeheerder je hebt, vind je via Mijnaansluiting.nl.^MC
2. Let op de omvormer zelf. Rood lampje of foutmelding? Bel een erkende installateur.^Liander
3. Laat de installatie meten. De installateur kijkt naar de kabel tussen omvormer en meterkast en meet de netspanning.^LianderNBNL
4. Meld het. Blijkt je eigen installatie niet de oorzaak, meld het probleem dan bij je netbeheerder. Liander vraagt dat via zijn website.^Liander Zo weet de netbeheerder waar het net versterkt moet worden.

Wat je niet moet doen

Op fora lees je soms dat je de grens in de omvormer omhoog kunt zetten. Doe dat niet. Liander zegt dat het niet toegestaan is en onveilig, omdat het niet voldoet aan de regels voor het stroomnet (de Netcode Elektriciteit). De netbeheerder kan daar ook geen toestemming voor geven.^Liander De grens van 253 volt beschermt jouw apparaten en die van je buren.

Wat wel helpt: je zonnestroom zelf gebruiken

De simpelste oplossing ligt in je eigen huis. Gebruik stroom op de momenten dat je panelen het meest opwekken. Dan gaat er minder het net op en loopt de spanning minder op. Liander noemt de wasmachine of vaatwasser aanzetten, de elektrische auto laden en de airco gebruiken op zonnige dagen. Slimme apparaten kun je laten starten als je panelen veel opwekken.^Liander Milieu Centraal raadt aan je zonnestroom direct te gebruiken, overdag tussen 10.00 en 16.00 uur.^MC

Het loont ook om een andere reden. Op 1 januari 2027 stopt de salderingsregeling.^Rijk Daarna is stroom die je zelf gebruikt meer waard dan stroom die je teruglevert. Wat goed is voor het net, is na 2027 ook goed voor je rekening.

Netbeheer Nederland noemt nog een punt: de ligging van je panelen. Het is gunstig als je panelen opwekken op momenten dat jij veel stroom gebruikt.^NBNL Leg je nieuwe panelen, bespreek de ligging dan met je installateur.

En een thuisbatterij?

Een thuisbatterij die je zonnestroom van de middag opslaat en 's avonds in huis gebruikt, levert minder terug op het drukke moment. Netbeheer Nederland noemt zo'n batterij voor zelfconsumptie meestal positief voor het lokale net.^NBNL Maar Milieu Centraal raadt een thuisbatterij op dit moment niet aan om geld te besparen.^MC Wanneer een batterij wel en niet helpt, staat in helpt een thuisbatterij tegen netcongestie.

Meer over zonnepanelen en het net vind je in de gids zonnepanelen en terugleveren. Wat netcongestie in het algemeen is, lees je in wat is netcongestie.

Veelgestelde vragen

Waarom valt mijn omvormer uit als de zon schijnt?

Meestal komt de netspanning bij je huis boven 253 volt. De omvormer schakelt dan uit veiligheid af.^Liander

Mag ik de instellingen van mijn omvormer aanpassen?

Nee. Dat is niet toegestaan en onveilig.^Liander

Ligt het altijd aan het net?

Nee. In ongeveer de helft van de meldingen zit de oorzaak binnenshuis, bijvoorbeeld een te dunne kabel naar de meterkast.^NBNL

Hoeveel zonnestroom verlies ik?

Het raakt naar schatting 7% van de eigenaren, met een verlies van 1 tot 2% zonnestroom per jaar.^MC