Netcongestie uitgelegd
Netcongestie is een file op het stroomnet: op sommige uren en plekken kunnen de kabels de vraag of de teruglevering niet aan. Hier staat wat het is, waar het speelt en hoe je leest of jouw buurt vol zit.
Artikelen in deze gids
In het kort
Netcongestie betekent dat het stroomnet op sommige momenten en plaatsen te druk wordt. Er wordt meer stroom gevraagd of teruggeleverd dan het net aankan.MC Het is geen tekort aan stroom en geen storing. Het gaat om transport: de kabels en transformatoren in je wijk en daarboven.
Het hele verhaal, met wat je merkt per situatie, lees je in wat is netcongestie.
Twee soorten
- Afnamecongestie: te veel vraag tegelijk, bijvoorbeeld op een koude winteravond.MC Dit raakt je als je je aansluiting wilt verzwaren. Zie aansluiting.
- Opwekcongestie: te veel teruglevering tegelijk, bijvoorbeeld op een zonnige zomerdag.MC Dit raakt je als je zonnepanelen hebt. Zie terugleveren.
Waar het speelt
Afnamecongestie speelt vooral in Gelderland, Utrecht en Flevoland.MC In delen van de provincie Utrecht en in Amsterdam geldt sinds 1 juli 2026 een aansluitpauze.MC Kleinverbruikers wachtten gemiddeld 45 weken op een nieuwe aansluiting en 21 weken op een uitbreiding. Dat meldde Kassa (24 april 2026) op basis van cijfers van Netbeheer Nederland met peildatum 24 maart 2025.Kassa
De kaart lezen
De capaciteitskaart van Netbeheer Nederland toont per gebied of er ruimte is, apart voor afname en teruglevering.NBNL De legenda kent vier situaties: ruimte zonder wachtrij, beperkte ruimte zonder wachtrij, gebied in onderzoek met wachtrij, en tekort met wachtrij.NBNL
Bron: Netbeheer Nederland, Capaciteitskaart elektriciteitsnet. Legenda gelezen op 14 oktober 2026; de kaart toont zelf geen datum. Kijk altijd naar de dag waarop je hem leest.
Voor jouw adres is je eigen netbeheerder de beste bron, via de capaciteitskaart of de stroomnetchecker van Enexis, Liander of Stedin.Rijk
Wie voorrang krijgt
Tot 1 juli 2026 hadden kleinverbruikers voorrang bij een nieuwe of zwaardere aansluiting. Nu gaan drie groepen voor: oplossingen die het net ontlasten, de nationale veiligheid, en basisbehoeften zoals woningen, scholen en openbaar vervoer.Rijk
Huur je? Je aansluiting is een zaak van je verhuurder. Stroom gebruiken buiten de spits kun je wel zelf.
Bronnen
- Wat is netcongestie en wat merk je ervan?, Milieu Centraal (Kenniscentrum Duurzaam Leven). Laatst gewijzigd of gecontroleerd: 25 juni 2026 (gelezen op 14 oktober 2026).
- Kabinet neemt maatregelen tegen vol elektriciteitsnet (netcongestie), Rijksoverheid. Laatst gewijzigd of gecontroleerd: geen datum op de pagina (gelezen op 14 oktober 2026).
- Capaciteitskaart elektriciteitsnet, Netbeheer Nederland. Laatst gewijzigd of gecontroleerd: legenda gelezen op 14 oktober 2026; de kaart toont geen datum.
- Wachtlijst voor stroom: dit verandert er per 1 juli voor huishoudens, BNNVARA Kassa. Laatst gewijzigd of gecontroleerd: 24 april 2026 (gelezen op 14 oktober 2026).