Helpt een thuisbatterij tegen netcongestie?

Een thuisbatterij helpt tegen netcongestie als hij je eigen zonnestroom opslaat en 's avonds in huis gebruikt. Dan wordt de piek in je straat niet groter. Een batterij die handelt op stroomprijzen kan de drukte op het lokale net juist vergroten, zeggen de netbeheerders. Milieu Centraal raadt een thuisbatterij op dit moment niet aan om geld te besparen.

Twee soorten thuisbatterij

De vraag "helpt een thuisbatterij het net?" heeft geen ja of nee als antwoord. Het hangt af van hoe de batterij laadt en ontlaadt. Netbeheer Nederland verdeelt thuisbatterijen in twee groepen.^NBNL

Het probleem met handel is volgens de netbeheerders dat een batterij reageert op een landelijke prikkel, zoals een lage of hoge stroomprijs, terwijl netcongestie lokaal is.^NBNL Als de prijs laag is, gaan alle handelende batterijen in de straat tegelijk laden. Dat kan precies het moment zijn waarop de kabel in jouw wijk al vol zit. Hoe meer mensen zo'n batterij hebben, hoe vaker dat gebeurt.^NBNL

Wanneer een batterij wel helpt

Een batterij voor zelfconsumptie werkt op twee drukke momenten tegelijk.

• Rond het middaguur slaat hij zonnestroom op die anders het net op zou gaan. Daarmee helpt hij tegen opwekcongestie, en dus tegen een omvormer die uitvalt bij te hoge spanning.
• In de avondspits levert hij die stroom aan je eigen huis, zodat je minder van het net haalt als het druk is. Dat helpt tegen afnamecongestie.

Hoeveel de piek daalt, hangt af van de grootte van de batterij en hoe slim hij laadt.^NBNL Een gemiddelde thuisbatterij slaat ongeveer 6 kWh op; kleine hebben 2 kWh, grote ongeveer 20 kWh.^MC Zonder batterij gebruik je gemiddeld ongeveer 30% van je zonnestroom zelf.^MC

Wat Milieu Centraal adviseert

Milieu Centraal is helder: wil je geld besparen of het klimaat helpen, dan helpt een thuisbatterij op dit moment niet.^MC Op de pagina over netcongestie staat het ook: een thuisbatterij is nu geen aanrader.^MC Je verdient hem met de besparing op je stroomrekening hoogstwaarschijnlijk niet terug, en er is geen rijkssubsidie.^MC

Wel noemt Milieu Centraal een thuisbatterij een optie als je onafhankelijker van het net wilt worden of meer van je eigen zonnestroom wilt gebruiken.^MC Begin eerst met isoleren of een warmtepomp; dat zijn volgens Milieu Centraal keuzes waar je geen spijt van krijgt.^MC

Er zijn goedkopere manieren om je zelfverbruik te verhogen. Een elektrische auto die je slim laadt op zonnestroom, brengt het zelfverbruik van 30% naar ruim 50%.^MC Was, vaat en het warme water van een warmtepomp verschuiven naar de middag helpt ook. Zie stroom gebruiken buiten de spits.

Wat er verandert na 2027

Op 1 januari 2027 stopt de salderingsregeling.^Rijk Daarna is stroom die je zelf gebruikt meer waard dan stroom die je teruglevert. Netbeheer Nederland zegt dat het einde van de saldering de voordelen van thuisbatterijen vergroot, omdat er dan een prikkel is om je eigen opwek zelf te gebruiken.^NBNL

Ook komt er geld voor wie zijn apparaten laat sturen. In Flevoland, Gelderland en Utrecht kun je sinds de zomer van 2026 een vergoeding krijgen als je buiten de piekuren van 16 tot 21 uur stroom gebruikt. Je wordt daarvoor benaderd door je energieleverancier of de aanbieder van je warmtepomp, thuisbatterij of laadpaal.^Rijk Je geeft aan wat je nodig hebt, en de aanbieder stelt het apparaat zo in dat het buiten de piek draait.^Rijk Een bedrag noemt het Rijk niet.

De spelregels die de netbeheerders willen

De netbeheerders willen eerst regels voor thuisbatterijen, en pas daarna subsidie of andere steun.^NBNL Ze noemen onder meer:

• congestie voorkomen gaat voor handel op de onbalansmarkt;
• een tarief dat bewust netgebruik beloont;
• betere naleving van de registratieplicht;
• technische oplossingen, zoals batterijen die in een noodgeval reageren op een signaal van de netbeheerder, en die mogelijk zelf reageren op te hoge of te lage spanning.

Bron: Netbeheer Nederland, Visiedocument Thuisbatterijen, december 2024.

Over die registratie: een thuisbatterij moet je net als zonnepanelen aanmelden via energieleveren.nl. Naar schatting is nog geen 40% van de geplaatste thuisbatterijen aangemeld.^NBNL Heb je er een, meld hem dan aan. De netbeheerder moet weten wat er in je straat hangt om het net goed te plannen.

Een batterij voor de hele buurt

Er is ook een andere route: een buurtbatterij. Die slaat de zonnestroom van een hele wijk samen op. Milieu Centraal noemt grote gedeelde batterijen doorgaans klimaatvriendelijker dan veel kleine thuisbatterijen.^MC Er zijn in Nederland nog maar enkele buurtbatterijen actief.^MC Ook het Rijk geeft voorrang op het net aan oplossingen die het net ontlasten, zoals grote batterijen.^Rijk Is er in jouw wijk een energiecoöperatie, vraag dan of een buurtbatterij een optie is.

Overweeg je een batterij? Vijf vragen

1. Waarvoor wil je hem? Geld besparen of het klimaat helpen gaat er nu niet mee, zegt Milieu Centraal. Meer zelfverbruik of onafhankelijkheid wel.^MC
2. Hoe laadt hij? Vraag of de batterij alleen je eigen zonnestroom opslaat, of ook handelt op prijzen. Alleen de eerste ontlast het lokale net zeker.^NBNL
3. Heb je al gedaan wat goedkoper is? Verbruik verschuiven en slim laden verhogen je zelfverbruik ook.^MC
4. Woon je in Flevoland, Gelderland of Utrecht? Dan kun je een vergoeding krijgen voor sturen buiten de piek.^Rijk
5. Meld je hem aan? Aanmelden via energieleveren.nl is verplicht.^NBNL

Valt je omvormer uit op zonnige dagen? Lees dan eerst omvormer valt uit bij zon: vaak zit de oorzaak in huis en is er een simpelere oplossing. Alle stappen die je zelf kunt zetten, staan in de gids wat je zelf kunt doen.

Veelgestelde vragen

Helpt een thuisbatterij tegen netcongestie?

Alleen als hij je eigen zonnestroom opslaat en in huis gebruikt. Een batterij die handelt op prijzen kan de lokale drukte vergroten.^NBNL

Raadt Milieu Centraal een thuisbatterij aan?

Niet om geld te besparen of het klimaat te helpen. Wel als optie voor meer zelfverbruik of onafhankelijkheid.^MC

Moet ik mijn thuisbatterij aanmelden?

Ja, via energieleveren.nl. Naar schatting is nog geen 40% aangemeld.^NBNL